De deugden worden meestal als vrouwen voorgesteld. Zo ook de deugd van de rechtvaardigheid of justitia. Vrouwe Justitia zie je op plaatsen waar recht wordt, werd gesproken en gedaan. Het stadhuis, de rechtbank. In haar éne hand heeft zij een zwaard en in haar andere hand een weegschaal. Het zwaard staat voor het vonnis dat Justitia moet uitspreken. De weegschaal is symbool voor het afwegen, het oordelen. Justitia is vaak geblinddoekt. De blinddoek geeft aan dat ze recht spreekt zonder aanzien des persoons. Zo objectief mogelijk: op feiten en daden.
Maar kan dat eigenlijk wel?
Onze wereld is onrechtvaardig. Mensen worden onder ongelijke omstandigheden met ongelijke kansen geboren. Het maakt uit of je in Jemen bent geboren of in Syrië of in Amsterdam; Of je in een gezin bent geboren waar je alle kansen krijgt of in armoedige omstandigheden. Gezond of ziek. Onrecht is er overal. De deugd van de rechtvaardigheid heeft ermee te maken dat je probeert daar wat aan te doen. Heeft dus ook met herverdelen te maken. De term klimaatrechtvaardigheid zegt veel.
Bij rechtvaardigheid gaat het om recht doen. Om wat krom is recht maken.
Justitia heeft een blinddoek om.
Maar rechtvaardigheid heeft te maken met verdelen, herverdelen.
Met het rechtzetten van ongelijke verhoudingen.
Zou Justitia niet eigenlijk zonder blinddoek moeten kijken?
Klik hier om de uitzending te beluisteren op Radio Bloemendaal.
Foto: Jaap van Werkhoven
Justitia op het stadhuis van Haarlem.
Met boven haar de wapenspreuk van Haarlem: vicit vim virtus.
Deugd overwint kracht (of geweld).