Waarom is lust eigenlijk een zonde en nog wel een hoofdzonde?
Lust is toch gewoon dat je ergens zin in hebt. Eetlust, reislust…
Maar het Latijnse woord voor deze zonde Luxuria verraadt dat het hier om onkuisheid, zeg maar om seks gaat.
Dat maakt het niet makkelijker, want waarom is seks een zonde?
De relatie tussen kerk, geloof en seks is op zijn minst vreemd. Het celibaat in de RK kerk. Geen seks voor het huwelijk.
Maar ook, al die misbruikschandalen. Waar komt die eeuwenlange religieuze vijandigheid tegenover seksualiteit toch vandaan?
In het Oude Testament vind je nogal wat voorschriften over het huwelijk.
Vaak vrouwonvriendelijk, maar ook om vrouwen te beschermen.
In elk geval ongelijk, de samenleving was patriarchaal.
Er is in de Hebreeuwse Bijbel, ons Oude Testament ook een bijzonder boekje waarin de lichamelijke liefde voluit beschreven, gevierd, bezongen wordt: het Hooglied. In geuren en kleuren. Het verhaal zindert.
Het Hooglied geeft een prachtige beschrijving van hoe goed en mooi lichamelijke liefde kan zijn.
Maar er is ook een andere kant, iets onbeheersbaars aan seks.
En daarvan hebben we de laatste tijd veel gehoord.
Seks die wordt afgedwongen, die de ander tot object maakt.
Er is zelfs een beweging opgang gekomen, de #MeToo beweging die het grensoverschrijdend gedrag aan de kaak stelt.
Het verhaal van Susanna is een #MeToo verhaal avant la lettre. Het speelt tijdens de Babylonische ballingschap, ongeveer 2600 jaar geleden. Het verhaal is apocrief, maar het staat wel in de oude Statenbijbel. Het is vaak verbeeld in de kunst.
Klik hier om de uitzending te beluisteren op Radio Bloemendaal
Foto: Jaap van Werkhoven, Museum Gouda
Tentoonstelling ‘Van Middeleeuwen tot MeToo”
Artemisia Gentileschi, Susanna en de ouderlingen, 1649
Artemisia Gentileschi (1593-1653) is de beroemdste vrouwelijke kunstenaar uit de 17e eeuw. Susanna schilderde ze maar liefst zes keer. Dat was uitzonderlijk, vrouwelijke tijdgenoten verbeeldden het onderwerp niet. Het valt bijna niet los te zien van de pijnlijke wetenschap dat Gentileschi toen zij 17 jaar was verkracht werd door haar leermeester.