In deze Veertigdagentijd lees ik het boek ‘De kracht van de Tora’ van Jonathan Sacks (1948-2020). Hij was opperrabbijn van Groot Britannië. Wat hij schrijft over de keuze voor geloof of atheïsme vind ik inspirerend.
“Om een atheïst te zijn, moet je geloof hebben, hetzij in de mensheid als geheel, hetzij in jezelf.
Natuurlijk zou een atheïst kunnen zeggen – Sigmund Freud kwam daar dichtbij – dat geloof slechts een troostende illusie is. Maar dat is echt niet zo. Het is veel moeilijker om te geloven dat God ons roept om verantwoordelijkheid te dragen, dat Hij ons vraagt om te vechten voor rechtvaardigheid, gelijkheid en menselijke waardigheid en dat Hij ons rekenschap vraagt voor wat wij doen, dan om te geloven dat het menselijk bestaan geen ultieme waarheid, geen absolute morele normen en geen andere betekenis kent dan die welke we zelf bedenken, en dat we aan niemand verantwoording hoeven af te leggen voor ons leven. Vijftig jaar nadenken over dit onderwerp heeft mij tot de conclusie gebracht dat het atheïsme, zowel moreel als existentieel, de makkelijke weg is – en ik zeg dat terwijl ik een aantal van de grootste atheïsten van onze tijd heb gekend en met hen heb gestudeerd. Dat wil niet zeggen dat ik atheïsten veroordeel. Integendeel, in een seculier tijdperk is het de standaard optie. Daarom is er meer dan ooit in de afgelopen tweeduizend jaar, moed voor nodig om een religieuze levensovertuiging aan te hangen en daarnaar te leven.”
Jonathan Sacks, De kracht van de Tora, p.28, voetnoot 4
Locale partijen hebben gewonnen bij de Gemeenteraadsverkiezingen. En dan vooral de partijen die in allerlei varianten opkomen voor ‘Ons Belang’. Je ziet ook vaak meerdere ‘Ons Belang’ partijen in één gemeente. Je kunt je afvragen wie die ‘ons’ dan zijn. “Ons Belang’ lijkt soms meer op ‘Eigen Belang’.
Geloven in God (wie of wat God ook is) is geloven dat alle mensen voor God gelijk zijn. In al onze kwetsbaarheid, met al onze verschillen. Sacks schrijft: ‘Het feit dat alle mensen verschillend zijn en we allemaal gebreken hebben, betekent dat we elkaar nodig hebben. (…) Het is onze diversiteit die van ons sociale dieren maakt.’ (Kracht van de Tora, p 33).
Foto: Jaap van Werkhoven